Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn nội tiết phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. PCOS không chỉ tác động đến khả năng sinh sản mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng khác.

Hội chứng buồng trứng đa nang là gì?

PCOS là tình trạng mất cân bằng nội tiết tố, dẫn đến sự hình thành nhiều nang nhỏ trên buồng trứng. Những nang này chứa trứng chưa trưởng thành, gây rối loạn quá trình rụng trứng. Điều này dẫn đến chu kỳ kinh nguyệt không đều, tăng nồng độ hormone nam (androgen) và các triệu chứng khác.

Các dấu hiệu thường gặp của hội chứng buồng trứng đa nang:

• Kinh nguyệt không đều: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Chu kỳ kinh nguyệt có thể thưa thớt, kéo dài, hoặc không đều đặn.
• Rậm lông: Tăng lượng hormone nam dẫn đến sự phát triển quá mức của lông ở mặt, ngực, lưng và bụng.
• Hói đầu: Tóc mỏng và rụng nhiều.
• Mụn trứng cá: Da nhờn và mụn trứng cá xuất hiện nhiều.
• Tăng cân hoặc béo phì: Nhiều phụ nữ mắc PCOS gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng.
• Sạm da: Các mảng da sẫm màu xuất hiện ở các nếp gấp da như cổ, bẹn và dưới vú.
• Đau đầu: Thay đổi hormone có thể gây đau đầu.
• Thay đổi tâm trạng: Lo lắng, căng thẳng và trầm cảm.
• Đau vùng chậu: Đau âm ỉ hoặc dữ dội ở vùng bụng dưới.

Nguyên nhân gây ra hội chứng buồng trứng đa nang:

Nguyên nhân chính xác của PCOS chưa được xác định rõ, nhưng có một số yếu tố góp phần:

• Kháng insulin: Insulin là hormone giúp kiểm soát lượng đường trong máu. Kháng insulin khiến cơ thể sản xuất nhiều insulin hơn, kích thích buồng trứng sản xuất nhiều hormone nam.
• Di truyền: PCOS có thể di truyền trong gia đình.
• Viêm nhiễm: Viêm nhiễm mức độ thấp kéo dài có thể kích thích buồng trứng sản xuất androgen.
• Sản xuất dư thừa androgen: Buồng trứng sản xuất quá nhiều androgen, gây ra các triệu chứng như rậm lông và mụn trứng cá.

Biến chứng của hội chứng buồng trứng đa nang:

• Vô sinh: Rối loạn rụng trứng gây khó khăn trong việc thụ thai.
• Hội chứng chuyển hóa: Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường tuýp 2, tăng huyết áp và cholesterol cao.
• Ngưng thở khi ngủ: Rối loạn hô hấp trong khi ngủ.
• Ung thư nội mạc tử cung: Tăng nguy cơ ung thư niêm mạc tử cung.
• Rối loạn tâm lý: Trầm cảm và lo lắng.
• Tiểu đường thai kỳ và biến chứng thai kỳ: Phụ nữ mắc PCOS có nguy cơ cao hơn bị tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật và sinh non.

Chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang:

• Tiền sử bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi về chu kỳ kinh nguyệt, các triệu chứng và tiền sử gia đình.
• Khám sức khỏe: Kiểm tra các dấu hiệu như rậm lông, mụn trứng cá và tăng cân.
• Xét nghiệm máu: Đo nồng độ hormone và đường huyết.
• Siêu âm: Kiểm tra buồng trứng và niêm mạc tử cung.

Điều trị hội chứng buồng trứng đa nang:

Việc điều trị PCOS tập trung vào quản lý các triệu chứng và giảm nguy cơ biến chứng.

• Thay đổi lối sống:
  • Giảm cân: Ngay cả việc giảm một lượng nhỏ cân nặng cũng có thể cải thiện các triệu chứng.
  • Chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc.
  • Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.
• Thuốc:
  • Thuốc tránh thai: Điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt và giảm sản xuất hormone nam.
  • Metformin: Cải thiện độ nhạy insulin.
  • Clomiphene hoặc letrozole: Kích thích rụng trứng.
  • Thuốc chống androgen: Giảm các triệu chứng như rậm lông và mụn trứng cá.
• Phẫu thuật:
  • Phẫu thuật nội soi buồng trứng: Loại bỏ các nang nhỏ trên buồng trứng.
• Thụ tinh ống nghiệm (IVF): hỗ trợ sinh sản.

Phòng ngừa hội chứng buồng trứng đa nang:

• Duy trì cân nặng hợp lý: Điều này giúp giảm nguy cơ kháng insulin.
• Chế độ ăn uống lành mạnh: Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường và chất béo bão hòa.
• Tập thể dục thường xuyên: Giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện độ nhạy insulin.
• Khám phụ khoa định kỳ: Phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Các câu hỏi thường gặp:

• Bị buồng trứng đa nang nhưng kinh nguyệt vẫn đều? Có thể do mức độ bệnh nhẹ hoặc chỉ đa nang một bên buồng trứng.
• Phụ nữ gầy có bị đa nang buồng trứng không? Có, PCOS không chỉ ảnh hưởng đến phụ nữ thừa cân.
• Buồng trứng đa nang có con được không? Có, nhưng khả năng thụ thai có thể giảm.
• Đa nang buồng trứng 2 bên có nguy hiểm không? Có, tăng nguy cơ vô sinh và các biến chứng khác.
• Buồng trứng đa nang có phải mổ không? Chỉ khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả.
• Khi nào phụ nữ cần đi kiểm tra PCOS? Khi có các triệu chứng như kinh nguyệt không đều, rậm lông, mụn trứng cá hoặc khó thụ thai.