SẢY THAI LIÊN TIẾP, NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT

Tóm tắt:

• Sảy thai liên tiếp khi có ³ 3 lần sảy thai giai đoạn sớm.
• Phần lớn các trường hợp không tìm được nguyên nhân. Tuy nhiên, có nhiều yếu tố khác nhau có thể làm tăng nguy cơ sảy thai liên tiếp; gồm:
• Lớn tuổi.
• Nhẹ hay quá cân, hút thuốc lá hoặc uống rượu/bia/cà phê.
• Cũng có thể liên quan đến vấn đề bệnh lý đông máu, bất thường hình dạng tử cung, yếu tố hormone hay di truyền.
• Bác sĩ sẽ khám, xét nghiệm để tìm nguyên nhân sảy thai liên tiếp. Nếu tìm được nguyên nhân sẽ có những phương pháp điều trị để cải thiện khả năng thành công ở có thai lần sau.
• Nếu sảy thai liên tiếp không rõ nguyên nhân, phần lớn phụ nữ sẽ có thai kỳ thành công trong tương lai khi được tư vấn và hỗ trợ đầy đủ từ nhân viên y tế.

Sảy thai là gì?

Sảy thai khi không giữ được thai ở tuổi thai dưới 22 tuần. Các trường hợp thai ngoài tử cung hay thai trứng không được coi là sảy thai.

Sảy thai liên tiếp là gì?

Sảy thai từ 3 lần trở lên được gọi là sảy thai liên tiếp. Những lần sảy thai này không nhất thiết phải liên tục và có thể có những lần mang thai khỏe mạnh giữa các lần sảy thai. Sảy thai liên tiếpảnh hưởng đến 1 trên 100 (1%) phụ nữ.

Nguyên nhân gây sảy thai?

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ sảy thai:

• Yếu tố di truyền:
  • Nguyên nhân phổ biến nhất gây sảy thai hoặc sảy thai liên tiếp là do thai phát triển bất thường về nhiễm sắc thể. Gần 50% trường hợp sảy thai xảy ra do nguyên nhân này và tình trạng này trở nên phổ biến hơn khi vợ/chồng lớn tuổ
  • Trong hầu hết các trường hợp, điều này xảy ra ngay cả khi bản thân vợ/chồng đều có nhiễm sắc thể bình thường. Tuy nhiên, ở 6 trong 100 (6%) cặp vợ/chồng đã từng sảy thai ba lầncó thể có nhiễm sắc thể sắp xếp bất thường. Mặc dù điều này không ảnh hưởng đến vợ/chồngnhưng nếu di truyền sang phôi thai có thể gây sảy
• Tuổi có thai:
  • Càng lớn tuổi, tình trạng sảy thai hay sảy thai liên tiếp càng cao. Do bởi tuổi càng lớn làm chất lượng trứng càng suy giảm.
  • Mối liên quan tuổi và sảy thai:

• • Sảy thai cũng có thể thường xảy ra khi người chồng trên 40 tuổi.
• Chủng tộc:
  • Người gốc Phi hoặc người Caribe sẽ có nhiều khả năng bị sảy thai sớm.

• Lối sống:
  • Thừa cân (chỉ số khối cơ thể (BMI) trên 25) hoặc thiếu cân (BMI dưới 19) làm tăng nguy cơ sảy thai một hoặc nhiều lần.
  • Hút thuốc lá và uống nhiều hơn lượng rượu hoặc caffeine được khuyến cáo cũng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai.
• Yếu tố đông máu:
  • Hội chứng kháng phospholipid (APS): đây là tình trạng có thể khiến bạn bị sảy thai liên tiếp hoặc các biến chứng thai kỳ. Nó cũng làm tăng nguy cơ tạo cục máu đông.
  • Rối loạn đông máu di truyền (thromophilia): có nhiều loại bệnh đông máu di truyền khác nhau. Việc xét nghiệm không được khuyến cáo vì không có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy có liên quan đến sảy thai liên tiếp.
• Bất thường hình dạng tử cung (dạ con):
  • Có 5 đến 6 trong 100 (5-6%) phụ nữ sinh ra có tử cung với hình dạng bất thường, được gọi là “dị dạng tử cung bẩm sinh”. Phụ nữ bị sảy thai liên tiếp tử cung có hình dạng bất thường thường gặp hơn (khoảng 13 trên 100 (13%) phụ nữ).
  • Một số dạng tử cung bất thường có thể làm tăng nguy cơ sảy thai như tử cung có vách ngăn, tử cung hai sừng. Tử cung có vách ngăn là khi có một vách mỏng ở giữa tử cung. Tử cung hai sừng có một vết lõm sâu của cơ ở phía trên tử cung, chia nó thành hai nửa.

• • Một số phụ nữ có u xơ tử cung, tuỳ thuộc vào kích thước và vị trí u xơ có thể gây sảy thai.
• Vấn đề về hormone (nội tiết tố)
  • Có một số vấn đề nội tiết tố có thể liên quan đến sảy thai:

• • • Bệnh tiểu đường: khi được kiểm soát tốt không làm tăng nguy cơ sảy Tuy nhiên khi kiểm soát kém có thể có nguy cơ sảy thai cao hơn.
    • Vấn đề về tuyến giáp: khi được kiểm soát tốt không gây sảy thai. Tuy nhiên, nồng độ “hormone kích thích tuyến giáp” (TSH) cao hoặc sự hiện diện của kháng thể tuyến giáp có thể làm tăng nguy cơ sảy thai cao hơn.
    • Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): phụ nữ mắc PCOS có nguy cơ sảy thai cao hơn. Không rõ tại sao lại như vậy, nhưng nó có thể là do lượng hormone insulin và testosterone tăng cao đôi khi được thấy trong tình trạng này.
    • Mất cân bằng prolactin: hormone prolactin cao bất thường có thể tăng nguy cơ sảy thai.
• Yếu tố miễn dịch: có ý kiến ​​cho rằng một số phụ nữ sảy thai vì hệ thống miễn dịch của họ không đáp ứng bình thường khi mang thai. Hiện tại không có bằng chứng rõ ràng nào ủng hộ lý thuyết này và cần nghiên cứu thêm.
• Yếu tố liên quan tinh trùng: nếu người chồng có bất thường DNA ở tinh trùng, nguy cơ sảy thai liên tiếp có thể cao hơn. Hiện tại không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy cải thiện tình trạng tinh trùng làm giảm nguy cơ sẩy thai và do đó việc xét nghiệm tinh trùng thường không được chỉ định.

Cần thực hiện gì để tìm nguyên nhân gây sảy thai liên tiếp?

• Xét nghiệm máu
  • Hội chứng kháng phospholipid (APS): Chẩn đoán xác định khi có 02 lần xét nghiệm cách nhau 12 tuần dương tính hay cách nhau 6 tuần nếu sau sảy thai.
  • Xét nghiệm tuyến giáp gồm kháng thể kháng giáp.
  • Xét nghiệm bệnh tiểu đường, prolactin có thể cần khi có nghi ngờ bệnh lý.
• Xét nghiệm di truyền
  • Được chỉ định thực hiện khi sảy thai 3 lần hay nhiều hơn. Cả 02 vợ chồng đều nên xét nghiệm di truyền nếu cả trong:

• • • Không thể đánh giá thai có bất thường di truyền hay không, hoặc
    • Chẩn đoán xác định thai có bất thường về di truyền.
• Đánh giá tử cung: đánh giá ban đầu bằng siêu âm và nếu khó khăn có thể sử dụng cộng hưởng từ.

Các phương pháp điều trị sảy thai liên tiếp?

• Thay đổi lối sống
  • Duy trì cân nặng lý tưởng.
  • Ngưng hút thuốc lá.
  • Giảm lượng cà phê dưới 200 mg/ngày và tránh uống rượu/bia quá nhiều.
• Điều trị hội chứng kháng phospholipid
  • Nếu bị hội chứng kháng phospholipid và có sảy thai liên tiếp có thể điều trị với liều thấp aspirin và heparin khi có thai.
  • Cần theo dõi sát thai kỳ trong trường hợp có bệnh lý kháng phospholipid.
• Điều trị rối loạn đông máu di truyền: điều trị thường quy các trường hợp có bệnh lý rối loạn đông máu di truyền không làm cải thiện tình trạng thai. Việc điều trị heparin được cân nhắc và cá thể hoá tuỳ theo tình trạng từng người.
• Tư vấn các vấn đề về di truyền: khi vợ/chồng có bất thường về di truyền nên được khám và tư vấn bởi chuyên gia di truyền.
• Phẫu thuật điều chỉnh các bất thường về tử cung
  • Nếu tử cung có vách ngăn nên phẫu thuật để loại bỏ.
  • Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng về việc phẫu thuật các u xơ tử cung có ảnh hưởng đến hình dạng buồng tử cung có lợi ích hay không? Vấn đề nguy cơ và lợi ích của cuộc phẫu thuật sẽ được thảo luận chi tiết với bác sĩ.
• Điều trị nội tiết
  • Nếu có bệnh đái tháo đường hay bướu giáp nên điều trị ổn trước khi có thai.
  • Chưa có bằng chứng cho thấy vai trò của progesteron trong dự phòng sảy thai liên tiếp ngoại trừ các trường hợp có ra máu khi có thai sớm ở các thai kỳ trước.

Tôi làm gì khi không tìm được nguyên nhân gây sảy thai liên tiếp?

• Việc sảy thai liên tiếp không rõ nguyên nhân rất phổ biến. Trong tình huống này, hiện tại không có bằng chứng nào cho thấy bất kỳ hình thức điều trị nào sẽ làm giảm nguy cơ sảy thai thêm. Cơ hội mang thai thành công lần sau sẽ tùy thuộc vào từng cá nhân. Tuy nhiên thường sẽ tốt khi thậm chí không can thiệp gì.
• Điều quan trọng trong những lần mang thai sau là phải nhận được sự hỗ trợ từ nhân viên y tế.

Cơ hội có thai lần kế tiếp của tôi như thế nào?

Khả năng sảy thai lần nữa phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm số lần đã sảy thai, tuổi và kết quả khám, xét nghiệm.

Công cụ tính nguy cơ sảy thai lần sau có thể tham khảo: https://www.miscarriagetool.tommys.org. (Lưu ý: chọn Postcodes của UK, ví dụ: PO16 7GZ).

Sức khoẻ tinh thần sau sảy thai liên tiếp

• Sảy thai liên tiếp có thể là một trải nghiệm khó khăn, ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của bạn.
• Một số người gặp phải các triệu chứng lo âu, trầm cảm và/hoặc căng thẳng sau khi sảy thai. Bạn nên trao đổi về sức khỏe tinh thần với chuyên gia để được hỗ trợ và điều trị thêm.